ارسال به

شکرگذاری برای آب
خبرگزاری موج - گروه اجتماعی
به گزارش خبرنگار اعزامی موج به مته سنگ از توابع شهرستان نیک شهر واقع در استان سیستان و بلوچستان، منطقه ای کوهستانی است که به دلیل ریزش باران های تند، سرعت زیاد تخلیه آب زیر حوزه های حوزه آبخیز سد زیردان و شیب 19 درصد، همواره دارای مشکل تامین آب بوده است. اقتصاد منطقه متکی به کشاورزی و دامپروری بوده و محدودیت منابع آب سبب حذف بسیاری از باغات انار، لیموی ترش و شیرین و غیره در این منطقه شده است. به گفته کشاورزان مته سنگ، در حال حاضر خرما تنها محصولی است که در منطقه یافت می شود که فروش آن نیز به دلیل سلف خری، درآمد چندانی برای آنان ایجاد نمی کند.
چندی است که طرح های آبخیزداری با مشارکت مردم محلی در این منطقه انجام شده و بخشی از نزولات جوی به واسطه این اقدام، در پشت سازه های کوچک ساخته شده ذخیره می شود. این عمل بارقه ای از امید در دل کشاورزان منطقه به دلیل ایجاد تنوع در باغات و کسب درآمدهای بیشتر ایجاد کرده است. هفته گذشته اهالی مته سنگ به شکرانه این موفقیت گرد سازه هایی که به همت آنان در مسیر سیلاب ها ساخته شده، جمع و به جشن و پایکوبی پرداختند. گروه خبری اعزامی نیز در این شادی سهیم شد.

مهندس غلام حیدر زورقی معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری سیستان و بلوچستان وسعت حوزه آبخیز زیردان را 460 هزار هکتار اعلام کرده و می گوید: منطقه مته سنگ زیر حوزه کوچکی از این حوزه بزرگ بوده و وسعت آن 6 هزار و 100 هکتار است.
وی می افزاید: از سال 81، با مشارکت مردم محلی اجرای عملیات آبخیزداری در منطقه آغاز و 235 مورد سازه در نقاط مختلف حوزه آبخیز زیردان ایجاد شده است.
زورقی حجم سیلاب عبوری از حوزه آبخیز زیردان را 1 میلیون و 880 هزار متر مکعب اعلام کرده و اظهار می دارد: سازه ایجاد شده توسط مردم مته سنگ سبب کنترل آب و بهره مندی روستاهای پایین دست سازه تا شعاع 60 کیلومتری آن شده است.
وی کل اعتبار صرف شده برای اجرای طرح آبخیزداری را 1 میلیون و 470 تومان اعلام و خاطر نشان می سازد: 672 میلیون تومان از این میزان از محل اعتبارات ملی و 800 میلیون تومان از اعتبارات استانی تامین شده است.
معاون آبخیزداری استان سیستان و بلوچستان اجرای طرح های آبخیزداری را عامل موثری برای زیر کشت بردن اراضی شیب دار مستعد و ایجاد درآمد برای مردم محلی دانسته و می گوید: استان سیستان و بلوچستان در مجموع دارای 6 هزار و 100 هکتار اراضی مستعد کشت بوده که 300 هکتار از آن به کشت محصولات باغی اختصاص داده شده است.
دین محمد بلوچی، آبخیزدار نمونه منطقه نیز مته سنگ را دارای 2 هزار و 500 خانوار اعلام کرده و می افزاید: در گذشته طرح های آبخیزداری در مته سنگ فعال نبود و نزاع های زیادی برای بدست آوردن آب بین مردم محلی رخ می داد.
وی روند تخصیص اعتبار به طرح های آبخیزداری در سال های اخیر را بسیار مناسب توصیف کرده و می گوید: در سال 79، برای اجرای طرح های آبخیزداری فقط 2 پاکت سیمان و 3 هزار تومان وجه نقد به ازای هر هکتار پرداخت می شد، اما امروزه مردم محلی به صورت مشارکتی با دولت فعالیت می کنند.
بلوچی اجرای طرح های آبخیزداری را عامل موثری در بهبود وضعیت سفره آبهای زیر زمینی دانسته و اظهار می دارد: در گذشته موتور چاه آب مته سنگ فقط 3 ساعت در روز فعال بود، اما با اجرای طرح آبخیزداری سطح آب چاه بهبود یافته و موتور تمام ساعات شبانه روز مشغول پمپاژ آب است.
وی با اشاره به وقوع خشکسالی طی 8 سال گذشته می گوید: این خشکسالی سبب حذف بسیاری از باغات استان شده و در صورت تامین اعتبارات توسط مسئولین و انتقال آبی مهار شده توسط فعالیت های آبخیزداری به باغات، می توانیم مجددا محصولات متنوعی کشت کنیم.
آبخیزدار نمونه ضمن انتقاد از عملکرد صندوق بیمه کشاورزی اظهار می دارد: با وجود باغات وسیع خرما در نیک شهر، سهمیه بیمه نخلستان ها فقط 30 هکتار بود.
نبی یاری مدیر کل اداره منابع طبیعی و آبخیزداری سیستان و بلوچستان نیز نیک شهر را یکی از مناطق نمونه در اجرای فعالیت های آبخیزداری دانسته و می گوید: اجرای طرح های آبخیزداری در این منطقه در کنترل رسوبات ورودی به سد در دست ساخت زیردان کمک شایانی خواهد کرد.
وی می افزاید: سد زیردان یکی از سدهای بزرگ استان سیستان و بلوچستان است که توسط وزارت نیرو در پایین دست شهرستان نیک شهر به منظور تامین آب کشاورزی و شرب شهرستان های همجوار در حال ساخت است.
پس از بازدید از پروژه های آبخیزداری منطقه، جشن شکرگذاری این موفقیت در مسجد مته سنگ با حضور فرماندار نیکشهر، امام جمعه اهل سنت و شیعه این شهرستان، معاون آبخیزداری سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور، مدیران اداره کل منابع طبیعی سیستان و بلوچستان و جمع کثیری از مردم منطقه برگزار شد.
در این مراسم نبی یاری مدیر کل اداره کل منابع طبیعی استان سیستان و بلوچستان ضمن تشریح سیمای عرصه های طبیعی منطقه گفت: در استان سیستان و بلوچستان 27 کانون بحرانی در سطحی معادل 1 میلیون هکتار از عرصه های بیابانی استان وجود دارد.
وی سطح عرصه های آبخیز استان را 17 میلیون و 800 هزار هکتار اعلام کرده و می افزاید: متوسط بارندگی بلند مدت استان حدود 110 میلی متر بوده و به دلیل رگباری بودن آن به سرعت از منطقه و دسترس کشاورزان خارج می شود.
یاری آبخیزداری را اقدامی فرابخشی دانسته و اظهار می دارد: مدیریت جامع و هماهنگ منابع باید در دستور کار قرار گیرد.
وی آبخیز را دارای عملیات مکانیکی و سازه ای و بیولوژیکی اعلام کرده و می گوید: آبخیزداری سبب حفاظت آب و خاک، کنترل فرسایش و رسوبات، کنترل و مهار سیلاب ها، افزایش رطوبت خاک، ممانعت از هدر رفت آب و تغذیه سفره آبهای زیر زمینی می شود.
مدیر کل اداره منابع طبیعی و آبخیزداری سیستان و بلوچستان اجرای عملیات آبخیزداری را عاملی برای بهبود وضعیت اشتغال و جلوگیری از مهاجرت آبخیزنشینان دانسته و اظهار می دارد: از سال 70 تا کنون 66 میلیارد تومان اعتبار به منظور اجرای طرح های آبخیزداری صرف شده که این اعتبارات سبب ایجاد 45 میلیارد متر مکعب مخزن به منظور کنترل سیلاب و انجام 136 میلیارد متر مکعب مطالعات توجهی شده است.
وی با اشاره به فرهنگسازی مناسب در زمینه انجام فعالیت های آبخیزداری خاطر نشان می سازد: به دنبال تخصیص اعتباری ویژه به منظور حفاظت و نگهداری از خوشاب های مردمی هستیم.
محمد اکبر چاکرزهی فرماندار شهرستان نیک شهر نیز با اشاره به اقدامات مناسب انجام شده در این شهرستان به منظور مقابله با هدر رفت آب و خاک می افزاید: خشکسالی های طولانی مدت منطقه، سبب آسیب های جدی به مردم محلی شد.
وی می گوید: برای کنترل سیلاب ها ایجاد سد و بندهای مختلف دو راهکار مناسب هستند که باید توجه جدی به آن داشت.
چاکرزهی میزان نزولات جوی استان در بهمن ماه را 1 میلیون متر مکعب اعلام و تصریح می کند: 50 میلیون متر مکعب از این میزان توسط سد خیرآباد و حدود 30-20 میلیون متر مکعب آن توسط بندهای خاکی مهار شده است.
وی می افزاید: ورود بخش اعظم سیلاب ها به دریا سبب بروز تلفات سنگین به حوزه کشاورزی، زیر ساخت ها و زندگی مردم می شود.
فرماندار نیک شهر گسترش فعالیت های آبخیزداری را یکی از اولویت های اصلی استان دانسته و می گوید: با توجه به اینکه 75 درصد جمعیت استان به کشاورزی و دامداری اشتغال دارند مردم به خوبی به اهمیت آبخیزداری پی برده اند.
وی می افزاید: برای احداث بندهای خاکی اعتبارات مورد نیاز در نظر گرفته شده و تلاش می کنیم میزان مطالعات آبخیزداری در استان افزایش یابد.
محمد رضا شجاعی، معاون آبخیزداری سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور نیز گسترش اقدامات زیر بنایی در برنامه پنجم توسعه را یکی از سیاست های اصلی این سازمان دانسته و می گوید: طرح مدیریت جامع، یکپارچه و هماهنگ حوزه های آبخیز از سیاست های اصلی سازمان جنگل ها در آینده است.
وی می افزاید: فعالیت های آبخیزداری زمانی اثر گذار و پایدار خواهد بود که به صورت هماهنگ با سایر فعالیت های کشاورزی و فرابخشی کشاورزی انجام شود.
شجاعی با اشاره به مولفه های فراوان فعال در حوزه های آبخیز می گوید: باید فعالیت های آبخیزداری در راستای توسعه واردات به حوزه های آبخیز پیش برود در غیر این صورت اثرگذاری طرح های منطقه ای بسیار کم خواهد بود.
در انتهای این مراسم به 10 نفر از فعالان عرصه آبخیزداری منطقه هدایایی اهدا شد. آقایان فیض محمد دری یوسف آبادی آبخیزدار نمونه از شهرستان خاش، رسول ریگی آبخیزدار نمونه از زاهدان و دین محمد بلوچی آبخیزدار نمونه شهرستان نیک شهر سه تن از بومیان فعال در این عرصه بودند.
تهیه و تنظیم: لیلا مرگن خبرنگار خبرگزاری موج

• آخرین ویرایش:-