شهرستان نیكشهر در حال حاضر با جمعیت حدود 194هزار نفر در 750 كیلومتری جنوب استان سیستان و بلوچستان با 23 هزار و 930 كیلومتر مربع وسعت- شامل 15 دهستان و حدود هزار پارچه روستا و آبادی و پنج نطقه شهری و بخش شامل: قصرقند- اسپكه و لاشار- فنوج- بنت و مركزی است. در خردادماه سال 1369 به شهرستان ارتقاء پیدا كرد. و در طول سالیان انقلاب اسلامی رشد چشمگیری در شاخص های مختلفی داشته است اكنون خلاصه ای از وضعیت تاریخچه برق در این شهرستان كه پیشرفت های قابل قبولی در طول عمر با بركت 30 ساله انقلاب داشته را در این مقاله بررسی می كنیم.

برای اولین بار در سال 1348 شمسی نیروگاه برق نیكشهر با یك دستگاه مولد دورمن به قدرت 75 كیلو وات نصب و راه اندازی شد، ابتدا قسمت قدیمی شهر شامل محله های تمپی، بُگ آباد، ملك آباد(برج بن)، روپان، كلیر كان و زینوسر برقدار شدند. سپس در سال 1356 یك دستگاه مولد ام.و.ام 100 كلیو واتی به ظرفیت نیروگاه اضافه شد. در همین سال تامین برق مشتركین از شهرداری به وزارت نیرو تحویل گردید. ساعت كار نیروگاه از 18 تا24 شب به مدت 6 ساعت در شبانه روز بوده است. فعالیت این نیروگاه تا سال 1361 بصورت پاره وقت ادامه داشت تا اینكه نیروگاه بزرگتری در روستای ساربوك به فاصله 45 كیلومتری نیكشهر - جاده قصرقند به طرف جكیگور با 6 دستگاه مولد جمعا به قدرت دو هزار و 600 كیلو وات ساخته شد و از طریق یك خط 20 كیلو ولت و 4 پست ترانس هوایی به قدرت 800 كیلو ولت آمپر برق مورد نیاز نیكشهر تامین گردید. همچنین شهر قصرقند با احداث 20 كیلومتر خط برقدار گردید. در همین سال با افزایش امكانات تولید و توزیع برق محله های جوانكان، رییسان، ریپ، اَنبگ و پیربیشك برقرسانی گردید. در سال 1364 قدرت منصوبه نیروگاه ساربوك به سه هزار و 600 كیلو وات رسید و با برقدار شدن تعدادی از روستاهای منطقه و نیاز به تولید انرژی بیشتر در سال 1366 ظرفیت نصب شده با دو مولد جدید 800 كیلو واتی به پنج هزار و 200 كیلو وات افزایش داده شد و این روند تا پایان سال 1370 ادامه پیدا كرد، سپس بدلیل نیاز بیشتر و احداث خطوط و پست های فوق توزیع نیروگاههای محلی از فعالیت باز ایستاد.

هم اكنون شهرستان نیكشهر با بهرمندی از پنج پست فوق توزیع20/63 كه توسط 4 خط 63 كیلو ولت(1 – خط جكیگور پست های قصرقند و نیكشهر 2 – خط كنارك پست نیكشهر 3 – خط لاشار پست های اسپكه و مسكوتان 4 – خط زرآباد پست بنت ) تغذیه می شوند و بهر ه برداری از 17 فیدر بیست كیلو ولت بطول دو هزار و 625 كیلومتر و 787 كیلومتر شبكه ضعیف و 972 دستگاه پست توزیع با پیك بار بیش از 57 مگاوات به تعداد31 هزار و 458 مشترك در قالب پنج مركز شهری و 411 روستا در سطح شهرستان نیكشهر حتی در دورترین نقاط روستایی خدمات رسانی می نماید. این آمار در قبل از انقلاب فقط 4 روستا برقرسانی شده اند ولی در 30 ساله انقلاب 407 روستا برقرسانی شده اند و از نعمت برق و روشنایی بهره مند هستند.

قابل بذكر است از مجموع اشترا كهای فوق تعداد 27 هزار و 383 اشتراك خانگی، 924 اشتراك عمومی- 111 اشتراك كشاورزی- هزار و 990 اشتراك سایر مصارف- یك مورد اشتراك صنعتی و تعداد 111 اشتراك مصارف سنگین می باشند.

بر اساس آمار سرشماری آبان ماه سال 1385 شهرستان نیكشهر دارای جمعیت بالغ بر بیش از 188 هزار و 713 نفر بوده كه از این مجموع 97 درصد روستاهای بالای 20 خانوار از نعمت برق برخوردار می باشند و در كل بیش از 92 درصد جمعیت این شهرستان از نعمت روشنایی و برق بهره مند هستند.

اكثریت روستاهای بالای 20 خانوار فاقد برق فاقد راه دسترسی مناسب می باشند و این امر با توجه به كوهستانی بودن و مناطق صعب العبور شهرستان امكان اجرا پروژه و بخصوص بهره برداری را مشكل می كند.

اگر با فرهنگ سازی مناسب و همكاری ارگانهای سیاسی بتوان با ساخت مجتمع ها و فراهم نمودن امكانات رفاهی در مراكز دهستانها و یا مناطقی كه وضعیت بهتری بهره مند هستند با متمركز نمودن جهیعت اهداف مناسب سیاسی- امنیتی- و خدماتی دنبال نمود.

نمونه ای از خدمات رسانی در زمینه برق در شهرستان نیكشهر، در دورترین نقاط را می توان نام برد كه روستای ذرتی از توابع بخش فنوج با فاصله 225 كیلومتر از مركز شهرستان و حدود 80 كیلومتر از مركز بخش با جمعیتی بالغ بر 25 خانوار و با حجم عملیاتی 21 كیلومتر شبكه متوسط- یك و نیم كیلومتر شبكه ظعیف و یك دستگاه ترانس برقرسانی شده است.