ارسال به

نیکشهر خاتون مکران

نیکشهر یکی از آبادیهای اولیه ای است که پس از دوران کوچ نشینی و دامداری ایجاد گردیده است و به سبب داشتن آب فراوان و وجود چشمه سارها که حتی در خشکسالی بعضی بی آب نشدند، باعث گردید مردمان اولیه دراین محل سکونت دائمی اختیار کنند به همین دلایل بود که بعدها بعنوان یکی از مراکز مهم مکران به حساب آمد. که به نوعی مرکز مکران قرار گرفت. این شهرستان در حال حاضر دارای 5 بخش و 15 دهستان می باشدو بخش مرکزی نیکشهر (شهرکنونی نیکشهر) در گذشته از بخشهای شهرستان ایرانشهر و چابهار بود. تا زمان پهلوی «گه» نام داشته است.

برخی از تاریخ نویسان عرب نیز از این بخش به نام های «قیقان»، «حی»، «گزبون»، «شهرگرد» و «کدوگاه» یاد کرده اند. دلیل اولیه پیدایش این بخش، گذشتن راه قدیمی زاهدان – چابهار از این منطقه و به تبع آن پدید آمدن آبادی هایی در کنار این راه می باشد که به تدریج شکلی متمرکز به خود گرفتند، پس از مدتی، با تغییر راه قدیم زاهدان – چابهار و عبور آن از جکیگور این شهر که از طریق راه قدیم تغذیه می شده رفته رفته اهمیت خود را از دست داده از رونق افتاد. اما بعدها با احداث راه جدیدی در نزدیکی این شهر دوباره اهمیت پیشین خود را بازیافت و شروع به پیشرفت کرد. از آن پس شهر نیکشهر بار دیگر رو به رشد گذاشت به طوری که در سال 1345 شهرداری نیکشهر تاسیس شد و در  خردادماه سال 1369 نیز مرکز شهرستان شد.

تجمع آثار تاریخی و بافت های مسکونی قدیمی در بخش غربی شهر کنونی، که می توان به قلعه ی نیکشهر، مسجد عبدالقادر،  درخت کهنسال انجیر معابد (که هم اکنون از بین رفته است) اشاره کرد که نشانی از متمرکز بودن یکجانشینی درگذشته در این ناحیه از شهر می باشد.

نیکشهر تا سال 1355 به عنوان نقطه ای روستایی محسوب می شده است و پس از این سال و در سرشماری 1365  با جمعیتی معادل 4636 نفر بعنوان نقطه ای شهری سرشماری شده است در بازسازی جمعیتی شهرهای استان براساس محدوده سال 1380 که توسط مرکز آمار ایران انجام شده است جمعیت شهر در حدود 5360 نفر یا 744 نفر بیشتر از نتایج سرشماری بازسازی شده است که نشان می دهد بعد از سال 1365 آبادی یا آبادی هایی در شهر نیکشهر ادغام شده اند که آبادی پیربیشک یکی از آنهاست. در هر صورت با احتساب این آبادی، جمعیت نیکشهر در سال 1355 معادل 3291 نفر بوده است که به 13267 نفر در سال 1385رسیده است که در طول دوره 30 ساله 85-1355، جمعیت نیکشهر حدود 4/4 برابر شده است.

 اکنون جمعیت نیکشهر 205 هزار نفر است.

جدول تعداد جمعیت و متوسط رشد سالانه جمعیت شهر نیکشهر 85-1355

شرح	تعداد جمعیت				نرخ رشد
	1355	1365	1375	1385	65-1355	75-1365	85-1375	85-1355
شهر نیکشهر	3291	5360	9349	13267	00/5	72/5	56/3	4/4

منبع- سالنامه آماری استان سیستان و بلوچستان شهرستان نیکشهر

جمعیت شهری :

جمعیت ساکن در شهرها دارای ویژگیهای گوناگونی هستندکه برخی از آنها مانند تعداد جمعیت، تعداد خانوار، ساختار سنی وجنسی، تحولات جمعیتی، وضعیت سواد، ترکیب شغلی جمعیت، میزان های مهاجرت و ...، دربرنامه ریزی فضایی شهرها دارای اهمیت زیادی هستند که دراین جا به طور خلاصه به این ویژگی ها پرداخته می شود.

جدول تعداد جمعیت شهر نیکشهر 87-1355

شرح	تعداد جمعیت
	1355	1365	1375	1385	1388
شهر نیکشهر	3291	5360	9349	13267	15000

 منبع : سالنامه آماری استان سیستان وبلوچستان شهرستان نیکشهر

ویژگی های جمعیت شهری  

بر پایه نتایج حاصل از سرشماری 1385، شمار جمعیت شهرستان نیکشهر 188713 نفر بوده است که این میزان حدود 84/7 درصد از جمعیت استان را شامل می شود. مقایسه جمعیت شهرستان در دوره سرشماری (85-1375) نشان می دهد که جمعیت شهرستان طی دوره مزبور از متوسط رشد سالانه ای برابر با 4/2 درصد برخوردار بوده که این نرخ رشد 1 درصد کمتر از  متوسط نرخ رشد سالانه جمعیت استان طی دوره مزبور  بوده است.

جدول تعداد جمعیت و نرخ رشد شهرستان نیکشهر 85-1375

شرح *	تعداد جمعیت		نرخ رشد
	1375	1385	1385
شهرستان  نیکشهر	148901	188713	4/2

*منبع : سالنامه آماری استان سیستان وبلوچستان شهرستان نیکشهر

  توضیح : نیکشهر از سال 1369به بعد بعنوان شهرستان شناخته شده به همین دلیل آمار این شهرستان از سال 1375 به بعد مورد استفاده قرار می گیرد.

از مجموع جمعیت شهرستان 43092 نفر در نقاط شهری و 145442 نفر در نقاط روستایی ساکن بوده و نسبت شهرنشینی و روستانشینی دراین شهرستان به ترتیب 83/22 و 1/77 درصد بوده است که در مقایسه با نسبت های مشابه در کل استان بالا بودن سهم روستانشینی و اهمیت این الگوی زیست در ترکیب اجتماعی جمعیت شهرستان به خوبی نمایان می شود. در آن سال (1385) 61/3 درصد از جمعیت شهری و نیز 05/12 درصد از جمعیت روستایی استان دراین شهرستان ساکن بوده اند.

جدول جمعیت شهرستان نیکشهر به تفکیک شهری ور وستایی 1385 و مقایسه آن با استان

شرح	کل جمعیت	جمعیت شهری	جمعیت روستایی	نرخ رشد  جمعیت 85-75	تراکم نسبی جمعیت		میزان شهرنشینی (سال85)
					1375	1385
استان	2405742	1193198	1206547	4/3	19/9	83/12	60/49
نیکشهر	188713	43092	145442	4/2	68/6	4/8	83/22

* منبع: مرکز آمار ایرا ن

متوسط نرخ رشد سالانه جمعیت شهر نیکشهر در دوره ی سی ساله مورد بررسی در حدود 47/4 درصد بوده است كه نرخ رشدی بالاتر از نرخ رشد طبیعی جمعیت است. اندازه این نرخ در سه دهه مورد بررسی متفاوت بوده است.  و از 56/3 درصد در دروه 85-1375 تا 72/5 درصد در دهه 75-1365 در نوسان بوده است. روند تحول جمعیت در سالهای اخیر نشان می دهد که هنگام با کاهش نرخ رشد طبیعی جمعیت و میزان های باروری زنان نرخ رشد واقعی نیز دارای روندی کاهشی خواهد بود

• آخرین ویرایش:شنبه نوزدهم تیر 1389